ทส.แถลงผลดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าหมอกควันและฝุ่นละออง ครึ่งปีแรก 2564

   สืบเนื่องจากปัญหามลพิษด้านฝุ่นละอองเป็นปัญหาสำคัญของประเทศที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปีโดยเฉพาะช่วงต้นปี   ซึ่งปัญหาฝุ่นของประเทศมักจะรุนแรงมากกว่าช่วงอื่นโดยกรุงเทพและปริมณฑลมักเกิดวิกฤติในช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์

  ขณะที่พื้นที่17 จังหวัดในภาคเหนือเกิดในช่วงกุมภาพันธ์ถึงเมษายนและภาคใต้เกิดในช่วงกรกฎาคมถึงสิงหาคม       การป้องกันแก้ไขปัญหามีความเกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วนและต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐเอกชนและประชาชนในการแก้ไขปัญหา

 รัฐบาลภายใต้การนำของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชานายกรัฐมนตรีได้ห่วงใยและให้ความสำคัญกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองเป็นอย่างยิ่งโดยกำหนดให้ “การแก้ไขปัญหามลภาวะด้านฝุ่นละออง” เป็นวาระแห่งชาติ

   และต่อมาได้มีมติเห็นชอบแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ“การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง”และมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปปฏิบัติโดยเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2563 ได้มีมติเห็นชอบ แผนเฉพาะกิจเพื่อแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง 12 ข้อ

  นอกจากนี้พลเอกประวิตร วงศ์สุวรรณ ยังได้ลงมากำกับการดำเนินงานอย่างเต็มที่ทั้งการให้นโยบายและการติดตามการดำเนินงานเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาด้านฝุ่นละอองให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

   ซึ่งในครึ่งปีแรก2564 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้บูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเร่งดำเนินการตามแผนเฉพาะกิจ 12 ข้อได้แก่ สื่อสารประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้ให้คลอบคลุมกลุ่มเป้าหมายโดยคณะอนุกรรมการสื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ    โดยมีปลัดสำนักนายกรัฐมนนตรีเป็นประธานและได้จัดตั้งศูนย์แก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ (ศกพ.)กำหนดพื้นที่กรมควบคุมมลพิษเพื่อเฝ้าระวังสถานการณ์ประสานติดตามบูรณาการการดำเนินงานในการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศรวมถึงสื่อสารประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่สาธารณชน   แต่งตั้งคณะอนุกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าหมอกควันและฝุ่นละอองภายใต้คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งขาติโดยมีรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธานและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นรองประธานเพื่อเป็นกลไกหลักในการกำกับดูแลและรับมือสถานการณ์   รวมถึงบริหารจัดการเชื้อเพลิงในพื้นที่ป่าโดยการเก็บขนและใช้ประโยชน์เศษวัสดุในป่า (ชิงเก็บ ลดเผา)และการบริหารจัดการเชื้อเพลิงใน 17 จังหวัดภาคเหนือ   ส่วนการสร้างเครือข่ายอาสาสมัคร และจิตอาสาเป็นกลไกหลักเข้าถึงพื้นที่ ทั้งสื่อสารติตตามเฝ้าระวัง และดับไฟเร่งขับเคลื่อนโครงการปลูกป่าและป้องกันไฟป่า พร้อมเร่งรัดการเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายโอนภารกิจการควบคุมไฟป่าให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม

อีกทั้งการพยากรณ์ฝุ่นละอองล่วงหน้า 3 วันเพื่อแจ้งเตือนประชาชนหรือประยุกต์ใช้ภาพถ่ายดาวเทียมในการรายงานปริมาณฝุ่นละอองเชิงพื้นที่
นอกจากนี้ต้องพัฒนาระบบคาดการณ์และระบบสนับสนุนการตัดสินใจรวมถึงการใช้งานแอปพลิเคชันบัญชาการการดับไฟป่า    พร้อมทั้งบริหารจัดการเชื้อพลิงโดยใช้แอปพลิเคซันลงทะเบียนจัดการเชื้อเพลิงซึ่งได้พัฒนาแอปพลิเคชันบริหารการเผาในที่โล่ง (Burn Check)เพื่อจัดระเบียบการจัดการเชื้อเพลิงให้เกิดการเผาให้น้อยที่สุด ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างทดสอบการใช้งาน    ทั้งนี้ต้องประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการดูแลป่าไม้และลดการเผาป่าผ่านการจัดที่ดินทำกินการดำเนินงานตามข้อตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนเพื่อร่วมมือกับประเทศสมาชิกอาเซียนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและไฟป่าในภูมิภาค
แม้ว่าที่ผ่านมาจะยังมีข้อจำกัดในการติดตามตรวจสอบและรายงานคุณภาพอากาศที่ยังไม่ครอบคลุมทุกจังหวัด หากแต่การเพิ่มสถานีใน 77จังหวัดก็ได้มีการบรรจุในแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติฯ ภายในปีงบประมาณ 2567
สำหรับการคาดการณ์สถานการณ์ฝุ่นละอองที่มีข้อจำกัดของระยะเวลาในการพยากรณ์ที่ใช้เวลาในการประมวลผลนานได้มีความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการนำ Super Computer มาใช้ในการประมวลผล    เพื่อแจ้งเตือนสถานการณ์ล่วงหน้า ๗ วัน          ส่วนเรื่องการบังคับใช้กฎหมาย แม้จะมีข้อจำกัดเนื่องจากการควบคุมแหล่งกำเนิดหรือกิจกรรมที่ก่อให้เกิดฝุ่นแต่ละประเภทเป็นอำนาจหน้าที่ของแต่ละหน่วยงาน แต่การบังคับใช้มาตรฐานการระบายมลพิษจากรถยนต์ใหม่ให้เป็นไปตามมาตรฐานยูโร 5 และยูโร 6การบังคับใช้มาตรฐานน้ำมันยูโร5 ก็ถูกบรรุจไว้ในแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติฯ เช่นกัน โดยให้มีการบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม2567    นอกจากนี้ยังได้ส่งเสริมการผลิตและการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าตามมติประชุมคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาในระยะยาว
จากความร่วมมือของทุกภาคส่วนส่งผลให้ในช่วงครึ่งปีแรก2564 จำนวนจุดความร้อนภายในประเทศลดลงมากถึงร้อยละ 50 และจำนวนวันที่ PM2.5 เกินค่ามาตรฐานลดลงถึง19 จังหวัดและไม่เกินค่ามาตรฐานเลยถึง 6 จังหวัด เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปี2563 เผาในที่โล่ง(BurnCheck) เพื่อจัดระเบียบการจัดการเชื้อเพลิงให้เกิดการเผาให้น้อยที่สุด    ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างทดสอบการใช้งานและพร้อมจะประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการดูแลป่าไม้และลดการเผาป่าผ่านการจัดที่ดินทำกิน
สุดท้ายการดำเนินงาน เป็นไปตามข้อตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนเพื่อร่วมมือกับประเทศ สมาชิกอาเซียนในการป้องกันและแก้ไข
ปัญหาหมอกควันและไฟป่าในภูมิภาค
แม้ว่าที่ผ่านมาจะยังมีข้อจำกัดในการติดตามตรวจสอบและรายงานคุณภาพอากาศที่ยังไม่ครอบคลุมทุกจังหวัดการเพิ่มสถานีใน77 จังหวัดก็ได้มีการบรรจุในแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติฯ ภายในปีงบประมาณ 2567
สำหรับการคาดการณ์สถานการณ์ฝุ่นละอองที่มีข้อจำกัดของระยะเวลาในการพยากรณ์ที่ใช้เวลาในการประมวลผลนาน ได้มีความ
ร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการนำ Super Computer มาใช้ในการประมวลผล เพื่อแจ้งเตือนสถานการณ์ล่วงหน้า๗วัน       ส่วนเรื่องการบังคับใช้กฎหมายแม้จะมีข้อจำกัดเนื่องจากการควบคุมแหล่งกำเนิดหรือกิจกรรมที่ก่อให้เกิดฝุ่นแต่ละประเภทเป็นอำนาจหน้าที่ของแต่ละหน่วยงานแต่การบังคับใช้มาตรฐานการระบายมลพิษจากรถยนต์ใหม่ให้เป็นไปตามมาตรฐานยูโร 5 และยูโร 6         การบังคับใช้มาตรฐานน้ำมันยูโร 5 ก็ถูกบรรุจไว้ในแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระ
แห่งชาติฯ เช่นกัน โดยให้มีการบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม2567    นอกจากนี้ยังได้ส่งเสริมการผลิตและการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าตามมติประชุมคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาในระยะยาว
จากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ส่งผลให้ในช่วงครึ่งปีแรก2564จำนวนจุดความร้อนภายในประเทศลดลงมากถึงร้อยละ 50 และจำนวนวันที่ PM2.5 เกินค่ามาตรฐานลดลงถึง 19 จังหวัด และไม่เกินค่ามาตรฐานเลยถึง 6 จังหวัด เมื่อ
เทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปี 2563
เพื่อให้บรรลุเป้าหมายการแก้ไขPM2.5     ภาครัฐยังคงเฝ้าติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดโดยมีนโยบายติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศให้ครบทุกจังหวัดในอนาคตเพื่อยกระดับการแก้ไขปัญหาให้คลอบคลุมทุกจังหวัดในประเทศไทยและพัฒนาระบบรายงานข้อมูลให้เข้าถึงง่าย แจ้งเตือนสถานการณ์ล่วงหน้าอย่างถูกต้องแม่นยำ เตรียมพร้อมระบบ สาธารณสุข สร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับพี่น้องประชาชนสร้างความเชื่อมั่นและการมีส่วนร่วมในการลดแหล่งกำเนิดฝุ่นละอองและร่วมมือกันป้องกันแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังนำประเทศไทยสู่ประเทศไร้ฝุ่น อากาศบริสุทธิ์ เพื่อ สุขภาพและความผาสุขของประชาชนต่อไป

สามารถรับชมวีดีโอได้ที่ลิงค์ https://www.youtube.com/watch?v=ZcRDkY5r6VY